Burhanettin Duran, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu yüksek düzeyli haftası kapsamında New York'ta İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen "100. Yıla Girerken Türk-Amerikan İlişkileri" başlıklı panelde konuştu.

Türkiye ve ABD'nin diplomatik ilişkilerinin 100. yılına yaklaşırken uluslararası sistemin de yeni bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirten Duran, 2027'nin iki ülkenin uluslararası sistemdeki rollerini yeniden değerlendireceği bir dönem olacağını ifade etti.

Duran, 1927'de kurulan diplomatik ilişkilerin de yeni bir uluslararası sistemin şekillendiği dönemde başladığını hatırlatarak, aradan geçen yaklaşık bir asır boyunca dünya düzeninin farklı aşamalardan geçtiğine dikkat çekti.

"Güç birden fazla merkez arasında dağılıyor"

Uluslararası sistemde yeni bir geçiş döneminin yaşandığını belirten Duran, küresel gücün birden fazla merkez arasında daha yaygın şekilde dağıldığını söyledi.

Bölgesel aktörlerin daha fazla stratejik özerklik kazandığını, jeopolitik rekabetin derinleştiğini ve ekonomik bağımlılığın sürdüğünü belirten Duran, teknolojik gelişmelerin de yeni güç politikalarını beraberinde getirdiğini ifade etti.

Duran, Türkiye ve ABD'nin sistemik, bölgesel ve teknolojik dönüşümleri aynı anda yönetmek durumunda olduğunu kaydetti.

Türkiye-ABD ilişkilerinin tarihine dikkat çekti

Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin tarihinin son yüzyıldaki dünya tarihinin önemli bir bölümünü yansıttığını belirten Duran, ilişkilerin gücünün kesintisiz bir ilerlemeden değil, değişen şartlara uyum sağlayabilme kapasitesinden kaynaklandığını söyledi.

Duran, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye-ABD ilişkilerinde önemli bir dönüşüm yaşandığını, diplomatik temasların zamanla stratejik iş birliğine evrildiğini belirtti.

Türkiye'nin Kore Savaşı'na asker göndermesi ve 1952'de NATO'ya katılmasıyla birlikte ilişkilerin güvenlik boyutunun güçlendiğini ifade eden Duran, Türkiye'nin NATO'nun savunma yapısında önemli bir unsur haline geldiğini söyledi.

"İttifaklar her zaman tam bir uzlaşı üzerine kurulmaz"

Soğuk Savaş döneminde Türkiye ve ABD'nin ortak stratejik tehditlerle karşı karşıya kaldığını belirten Duran, buna rağmen Kıbrıs ve savunma ilişkileri gibi başlıklarda iki ülke arasında ciddi görüş ayrılıklarının yaşandığını hatırlattı.

Duran, ittifakların her zaman tüm konularda tam bir uzlaşıya dayanmadığını belirterek, farklılıkların yönetilebilmesini sağlayan mekanizmaların önemine dikkat çekti.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Türkiye-ABD ilişkilerinin yeni alanlar kazandığını belirten Duran, Balkanlar, Körfez, Irak, Afganistan, Karadeniz, terörle mücadele ve enerji güvenliğinin bu dönemde öne çıkan başlıklar arasında yer aldığını söyledi.

Duran'dan Erdoğan-Trump diyaloğu açıklaması

Türkiye ve ABD'nin son yüzyılda her zaman aynı görüşte olmamalarına rağmen iletişim kanallarını açık tuttuğunu belirten Duran, bunun ilişkilerin devamlılığı açısından önemli olduğunu ifade etti.

Duran, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki doğrudan temaslara da değinerek, bu diyaloğun uzun süredir çözülemeyen bazı konularda hareket alanı oluşturduğunu söyledi.

Duran, Erdoğan ve Trump arasındaki doğrudan temasın daha yapıcı bir atmosferin oluşmasına katkı sağladığını belirtti.

Yeni iş birliği alanları gündemde

Suriye, terörle mücadele ve savunma başlıklarının Türkiye-ABD ilişkilerinde önemini koruduğunu belirten Duran, iki ülke arasındaki ilişkilerin yeni iş birliği alanları da oluşturması gerektiğini söyledi.

Duran; savunma sanayisi, enerji, ticaret, yatırım, ileri teknoloji, yapay zeka, akademi, bilim, tedarik zincirleri ve kritik mineralleri gelecekteki iş birliği alanları arasında sıraladı.

Stratejik ilişkilerin yalnızca anlaşmazlıkların yönetilmesine değil, yeni fırsatların oluşturulmasına da katkı sağlaması gerektiğini belirten Duran, daha güçlü savunma üretimi ve sanayi iş birliğinin önemine dikkat çekti.

100. yıl için etkinlik programı hazırlanıyor

Duran, Türkiye-ABD ilişkilerinin ikinci yüzyılının yalnızca hükümetler arasındaki ilişkilerle şekillenmeyeceğini, toplumlar arasındaki bağların da önemli olduğunu ifade etti.

Bu kapsamda İletişim Başkanlığı'nın 2027 yılı boyunca çeşitli kültürel ve diplomatik etkinlikler düzenlemeyi planladığını açıklayan Duran; paneller, 100. yıl galası, dostluk konserleri, fotoğraf sergileri, dijital arşivler, gezici sergiler, belgeseller, spor karşılaşmaları ve akademik sempozyumların düzenleneceğini söyledi.

Duran ayrıca Amerikalı gazeteciler için Türkiye'de basın turları düzenleneceğini ve çeşitli yayınların hazırlanacağını belirterek, etkinliklerle Türkiye-ABD arasındaki dostluk ve iş birliğinin farklı alanlarda ele alınacağını ifade etti.