Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13’üncü Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı’nın ardından Ankara Bildirisi imzalandı.

163 maddeden oluşan bildiri; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ve Özbekistan Türkçelerinde kabul edildi. Metinde, Türk devletlerinin siyasi, ekonomik, kültürel ve stratejik iş birliğini geliştirmeye yönelik kararları öne çıktı.

Kıbrıs, Gazze ve Suriye mesajları

Bildiride Kıbrıs meselesinin, adadaki mevcut gerçekler temelinde müzakere edilmiş, karşılıklı kabul edilebilir ve kalıcı bir çözüme kavuşturulması gerektiği vurgulandı. Türk dünyasının ayrılmaz parçası olarak nitelendirilen Kıbrıs Türk halkının özden gelen eşit haklarını güvence altına alma çabalarına destek verildiği belirtildi.

Gazze'deki insani durumun iyileştirilmesi, güvenlik ve istikrarın sağlanması, yeniden inşa sürecinin başlatılması amacıyla BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararı ile Gazze İhtilafını Sona Erdirmek için Kapsamlı Plan'ın uygulanması gerektiğine dikkat çekildi.

İsrail-Filistin meselesinde ise ilgili Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda iki devletli çözümün hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı.

Suriye'nin toprak bütünlüğü ve siyasi birliğine destek yinelenirken ülkenin güvenliğinin, istikrarının ve yeniden inşasının önemine vurgu yapıldı.

Irkçılık ve terörle mücadelede ortak hareket

Ankara Bildirisi’nde terörizm, aşırıcılık, ayrılıkçılık ve sınır aşan organize suçlarla mücadelede iş birliğinin sürdürülmesi kararlaştırıldı.

Uyuşturucu ve psikotrop madde kaçakçılığı, silah kaçakçılığı ve siber suçlarla mücadelede ortak çabaların koordine edilmesi gerektiği belirtildi.

Liderler ayrıca ırkçılık, ayrımcılık, yabancı düşmanlığı, İslam karşıtlığı, nefret söylemi ve dezenformasyonla mücadelede uluslararası platformlarda iş birliği yapma taahhütlerini yineledi.

Suçla Mücadele Konseyi kurulmasına ilişkin anlaşmanın imzalanmasının teşvik edildiği bildiride, siber güvenlik alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi ve TDT Siber Güvenlik Konseyi'nin kurulmasına yönelik istişarelerin hızlandırılması çağrısı da yer aldı.

Ekonomik iş birliği ve ticaret güçlendirilecek

Üye ülkeler arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla işletmeler arasında doğrudan ticari temasların artırılması, üretim teknolojilerinin paylaşılması ve ortak projelerin hayata geçirilmesi kararlaştırıldı.

Gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması, dijitalleşmenin yaygınlaştırılması, bölgesel bağlantısallığın güçlendirilmesi ve ticaret altyapısının modernleştirilmesi de bildiride öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Orta Koridor için yeni adımlar

Ankara Bildirisi’nde uluslararası ticaret ve ulaşım açısından stratejik öneme sahip Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru'nun geliştirilmesine yönelik kararlılık yinelendi.

Bakü-Tiflis-Kars demir yolunun daha etkin kullanılması ve mevcut demir yolu ağlarının birbirine entegre edilmesi hedeflendi.

Zengezur Koridoru ile Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunun geliştirilmesi ve bu güzergâhların Orta Koridor'a entegrasyonu için iş birliğinin artırılması kararlaştırıldı.

Bu kapsamda Türk dünyasındaki öncelikli ulaşım güzergâhlarının belirlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi'nin hazırlanması öngörüldü.

Ayrıca sınır kapıları, limanlar ve feribot geçişleri dahil olmak üzere güzergâh boyunca yük taşımacılığının süresinin değerlendirilmesi ve teslimat sürelerinin kısaltılması için gerekli adımların atılması istendi.

Azerbaycan ile Kazakistan arasında 15 Ekim 2026 tarihinde imzalanan Hazar Geçişli Uluslararası Ulaştırma Koridoru'nun Geliştirilmesine İlişkin İşbirliği Anlaşması da bildiride dikkate alındı. Diğer TDT üyesi ülkeler anlaşmaya katılmaya davet edildi.

Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan koridoru ile Hazar-Karadeniz-Avrupa Yeşil Enerji Koridoru'nun geliştirilmesine de destek verildi.

Kültür ve turizm alanında ortak projeler

Türk devletlerinin ortak tarihi ve kültürel mirasının korunması, kültürel etkileşimin artırılması ve bölge içi turizmin canlandırılması amacıyla Ortak Müze Kart projesi kapsamında yürütülen çalışmaların hızlandırılması istendi.

Taşkent'in 2027 yılı Türk Dünyası Turizm Başkenti ilan edilmesi memnuniyetle karşılandı.

Bildiride ayrıca aile kurumunun güçlendirilmesi, kadınların toplumsal hayattaki konumunun desteklenmesi, geleneksel aile ve kültür değerlerinin genç kuşaklara aktarılması konularına dikkat çekildi.

Türkiye'nin TDT Aile ve Kadın Konseyi kurulmasına yönelik girişimi de bildiride yer aldı.

Gençler ve üniversiteler için ortak hedefler

Türk dünyasındaki gençlerin fikir ve projelerini hayata geçirmelerini destekleyecek girişimlerin artırılması kararlaştırıldı.

Yükseköğretim alanında ise Türk Üniversiteler Ligi'nin kurulmasına ilişkin Azerbaycan'ın önerisi ve Türkiye'nin Türk Dünyası Yükseköğretim Alanı oluşturulmasına yönelik girişimi not edildi.

Daimi TÜRKÜNİB Sekretaryası ile Tahsisli Orhun Değişim Programı Fonu'nun kurulmasına yönelik görüşmelerin sürdürülmesi teşvik edildi.

Ortak Türk Alfabesi'nin yaygınlaştırılması, kullanım kılavuzunun benimsenmesi ve bu alfabeyle edebi ve bilimsel eserlerin yayımlanması için Türk Akademisi'nin çalışmalarına destek verildi.

Ayrıca New York'ta Birleşmiş Milletler ile iş birliği içerisinde Türk Haftası etkinliği düzenlenmesi önerisi memnuniyetle karşılandı.

2027 yılı Doğa Koruma Yılı ilan edilecek

Bildiride çevre ve doğanın korunmasına yönelik hedefler de yer aldı. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in önerisi doğrultusunda 2027 yılının TDT kapsamında Doğa Koruma Yılı ilan edilmesi memnuniyetle karşılandı.

Öte yandan TDT'nin 14'üncü Zirvesi'nin 2027 yılında Özbekistan'da gerçekleştirilmesine karar verildi.