Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da 9-20 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında BM Genel Sekreteri Antonio Guterres basın toplantısı düzenledi.

İklim değişikliğiyle mücadele, fosil yakıt kullanımı, küresel sıcaklık artışı ve iklim finansmanına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Guterres, yaklaşık 10 yıllık görev süresi boyunca iklim krizinin boyutlarına ilişkin bilimsel gerçekleri dile getirmeye çalıştığını söyledi.

Genel Sekreter olarak katıldığı son COP toplantısının Antalya'da gerçekleştiğini belirten Guterres, iklim değişikliği konusunda bilimsel verilerin esas alınması gerektiğini vurguladı.

"Yanan bir gezegende barış inşa edemezsiniz"

İklim krizinin yalnızca çevreyi değil, ülkelerin kalkınma süreçlerini, toplumsal huzuru ve insan haklarını da etkilediğini ifade eden Guterres, doğal afetlerin ekonomik kazanımları ortadan kaldırdığına ve ülkelerin borç yükünü artırdığına dikkat çekti.

İklim felaketlerinin özellikle kırılgan toplumları etkilediğini belirten Guterres, krize en az katkıda bulunan ülkelerin sonuçlarından en ağır şekilde etkilendiğini söyledi.

Guterres, iklim değişikliği ile küresel barış arasındaki ilişkiye işaret ederek, "Yanan bir gezegende barış inşa edemezsiniz. İklim felaketleri insanları sürekli yeniden yoksulluğa sürüklerken yoksulluğu ortadan kaldıramazsınız" ifadelerini kullandı.

Küresel sıcaklık artışında 2,5 derece uyarısı

Küresel sıcaklık artışına ilişkin mevcut tabloyu değerlendiren Guterres, 1,5 derece hedefinin aşılmasının önüne geçmenin artık mümkün görünmediğini belirtti. Bu aşımın mümkün olduğunca kısa sürmesi ve sıcaklıkların yeniden hedeflenen seviyenin altına indirilmesi gerektiğini kaydetti.

Bunun için sera gazı emisyonlarının hızla azaltılması gerektiğini vurgulayan Guterres, önümüzdeki birkaç yıl boyunca her yıl yaklaşık yüzde 6 oranında emisyon azaltımına ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Mevcut ulusal iklim planlarının küresel sıcaklık artışını sınırlamak için yeterli olmadığını belirten Guterres, ülkelerin mevcut taahhütlerini sürdürmesi halinde yüzyıl sonunda yaklaşık 2,5 derecelik sıcaklık artışının beklendiğini söyledi. Guterres, bu seviyenin ciddi çevresel ve toplumsal sonuçlar doğuracağı uyarısında bulundu.

Fosil yakıtlardan uzaklaşma çağrısı

Fosil yakıtların iklim krizinin temel nedenleri arasında bulunduğunu belirten Guterres, güvenli bir iklim geleceği için bu kaynaklara olan bağımlılığın azaltılması gerektiğini dile getirdi.

Fosil yakıtlara bağımlılığın ülkeleri enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara ve jeopolitik risklere açık hale getirdiğini söyleyen Guterres, "Tedarikçileri değiştirmek sorunu çözmez. Bağımlılığı azaltmak çözer" dedi.

Yenilenebilir enerji alanında önemli gelişmeler yaşandığını ancak siyasi kararların bilimsel gerekliliklerin gerisinde kaldığını ifade eden Guterres, fosil yakıt sektörünün iklim politikaları üzerindeki etkisinin de azaltılması gerektiğini belirtti.

Guterres, "Gezegenimizin geleceği, onun yok edilmesinden kâr sağlayanların şartlarına göre müzakere edilemez" değerlendirmesinde bulundu.

İklim finansmanında yapısal adaletsizlik vurgusu

Basın toplantısında gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanına erişimine ilişkin soruları da yanıtlayan Guterres, gelişmiş ülkelerin açıkladığı kaynakların mevcut ihtiyaçları karşılamadığını söyledi.

Uyum finansmanının üç katına çıkarılması yönündeki taahhütlere değinen Guterres, yapılan tahminlere göre sağlanan kaynakların ihtiyaç duyulan finansmanın yalnızca yüzde 20'sini karşıladığını ifade etti.

Küresel finans sisteminde yapısal bir adaletsizlik bulunduğunu belirten Guterres, gelişmekte olan ülkelerin iklim fonlarına ulaşırken bürokratik engellerle karşılaştığını kaydetti.

Özellikle idari kapasitesi sınırlı ülkelerin finansman kaynaklarına daha kolay erişebilmesi gerektiğini vurgulayan Guterres, ulusal ve çok taraflı kalkınma bankalarına da kaynakların artırılması çağrısında bulundu.

Erken uyarı sistemleri için 6 milyon dolar gerekiyor

Erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalara da değinen Guterres, bu kapsamda bugüne kadar 2 milyon dolar kaynak toplandığını ve çeşitli projelerin hayata geçirildiğini açıkladı.

Çalışmaların tamamlanabilmesi için yaklaşık 6 milyon dolara daha ihtiyaç duyulduğunu belirten Guterres, girişimin 2027 yılından sonra da sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.

Guterres'ten dünyaya son mesaj: Bilimi takip edin

İklim değişikliğinin hiçbir ülkenin tek başına mücadele edebileceği bir sorun olmadığını belirten Guterres, uluslararası iş birliğinin önemini vurguladı.