Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31'inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen "Adil geçiş için sosyal koruma, bakım hizmetleri ve kadınların güçlenmesi" panelinde konuştu.

İklim değişikliğinin toplumun tüm kesimlerini etkilediğini ancak kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engelli bireylerin bu süreçten daha fazla etkilendiğini belirten Göktaş, sosyal koruma sistemlerinin iklim politikalarının ayrılmaz bir parçası olması gerektiğini vurguladı.

İklim değişikliği ailelerin yaşam koşullarını etkiliyor

COP30'da adil geçiş mekanizmasının oluşturulduğunu hatırlatan Bakan Göktaş, Belém Kadın-Erkek Eşitliği Eylem Planı'nın da sosyal koruma ve bakım hizmetlerini iklim politikalarının bir parçası olarak tanımladığını ifade etti.

İklim değişikliğinin etkilerinin yalnızca iş hayatıyla sınırlı olmadığını kaydeden Göktaş, aşırı sıcaklar, seller ve kuraklık gibi risklerin hanelerin gelirini, sağlığını ve bakım ihtiyaçlarını doğrudan etkilediğini söyledi.

Kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engelli bireylerin iklim kaynaklı risklerden daha fazla etkilendiğine işaret eden Göktaş, savaşlar ve iklim değişikliği nedeniyle yaşanan zorunlu göçlerin de ailelerin yaşam koşullarını zorlaştırdığını ve sosyal koruma ihtiyacını artırdığını dile getirdi.

Bakım hizmetleri sosyal koruma sisteminin merkezinde

Türkiye'nin sosyal devlet anlayışını anayasal bir ilke olarak benimsediğini belirten Göktaş, bu anlayışın köklü dayanışma geleneğiyle desteklendiğini ifade etti.

Ailenin sosyal politikaların merkezinde yer aldığını vurgulayan Göktaş, Cumhurbaşkanı tarafından 2026-2035 döneminin Aile ve Nüfus On Yılı ilan edilmesinin de bu yaklaşımın önemli bir göstergesi olduğunu söyledi.

Sosyal koruma hizmetlerinin istihdam ve ekonomik güçlenme politikalarıyla desteklendiğini belirten Göktaş, bakım hizmetlerinin de sistemin önemli unsurlarından biri olduğunu kaydetti. Bakan Göktaş, bakım modellerini aile ve toplum temelli bir anlayışla geliştirdiklerini ifade etti.

Yeşil dönüşümde kadınların istihdamı desteklenecek

Yeşil dönüşüm sürecinde kadınların ekonomik hayata katılımının büyük önem taşıdığını belirten Bakan Göktaş, adil geçişin yeşil ekonominin sunduğu fırsatlardan herkesin eşit şekilde yararlanabilmesi anlamına geldiğini söyledi.

Kadınların bilgiye, teknolojiye, finansmana ve istihdam olanaklarına erişimini artırmaya yönelik politikalar yürüttüklerini aktaran Göktaş, Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nda çevre ve iklim değişikliğinin ilk kez ana hedeflerden biri olarak belirlendiğini kaydetti.

Yenilenebilir enerji, temiz teknoloji ve dijital ekonomi gibi geleceğin sektörlerinde kadın istihdamının desteklendiğini belirten Göktaş, kadın girişimcilerin finansmana, dijital pazarlara ve sürdürülebilir üretim imkanlarına erişimini kolaylaştırmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Adil geçiş için üç kritik adım önerisi

Bakan Göktaş, iklim değişikliğiyle mücadelede adil geçişin sosyal boyutunun güçlendirilmesi için uluslararası düzeyde üç temel adımın hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.

Göktaş'ın sıraladığı üç öneri şöyle:

• Sosyal koruma iklim planlarına dahil edilmeli: Ulusal iklim planları ve uyum stratejileri hazırlanırken hanelerin ekonomik ve sosyal ihtiyaçları da dikkate alınmalı.
• Bakım hizmetleri iklim finansmanı kapsamına alınmalı: Kreşler, gündüzlü bakım merkezleri ve evde bakım hizmetleri iklim risklerine karşı daha dayanıklı hale getirilmeli.
• Adil geçişin sosyal etkileri hane düzeyinde izlenmeli: Gelir güvencesi, çocukların eğitime erişimi ile yaşlı ve engelli bireylerin bakım ihtiyaçları temel göstergeler arasında yer almalı.

Göktaş, iklim politikalarının toplumsal etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirterek sosyal koruma ve bakım hizmetlerinin adil geçiş sürecinde daha güçlü bir konuma taşınmasının önemini vurguladı.