Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, ODTÜ'de düzenlenen YÖK Araştırma Üniversiteleri Değerlendirme Toplantısı'nda yükseköğretim ve bilimsel araştırmalara yönelik destekleri değerlendirdi.

Yılmaz, Araştırma Üniversiteleri Destek Programı'na (ADEP) ayrılan kaynağın programın başladığı 2022 yılından bu yana düzenli olarak artırıldığını belirtti.

23 üniversite araştırma üniversitesi statüsünde

Türkiye'de 20'si devlet, 3'ü vakıf olmak üzere toplam 23 üniversitenin araştırma üniversitesi statüsünde bulunduğunu belirten Yılmaz, araştırma performansını geliştiren 10 üniversitenin ise Aday İzleme Programı kapsamında takip edildiğini söyledi.

ADEP kapsamında devlet araştırma üniversitelerine verilecek ödeneklerin yıllık performans sonuçlarına göre belirlendiğini aktaran Yılmaz, kaynakların Türkiye'nin kalkınma öncelikleri ve üniversitelerin bilimsel yetkinlikleri doğrultusunda kullanılmasının hedeflendiğini ifade etti.

ADEP bütçesi 1,4 milyar liraya çıktı

ADEP kapsamında 2022 yılında 188 projeye 115,2 milyon lira destek verildiğini belirten Yılmaz, 2026'da ise 548 projenin merkezi bütçeden ayrılan 1,4 milyar liralık kaynakla destek kapsamına alındığını açıkladı.

Yılmaz, dört yılda desteklenen proje sayısının yaklaşık üç katına, merkezi destek miktarının ise 12 katına çıktığını söyledi.

Komisyon değerlendirmeleri sonucunda toplam bütçesi yaklaşık 1,9 milyar lira olan 548 projenin desteklenmesine karar verildi. Bu tutarın 1,4 milyar lirasının ADEP ödeneğinden, yaklaşık 491 milyon lirasının ise üniversitelerin kendi kaynaklarından karşılanacağı belirtildi.

Ar-Ge harcamalarında artış

Türkiye'nin araştırma kapasitesindeki gelişimin temel göstergelere de yansıdığını ifade eden Yılmaz, yurt içi Ar-Ge harcamalarının milli gelir içindeki payının 2002'de yüzde 0,51 iken 2024'te yüzde 1,46'ya yükseldiğini kaydetti.

Aynı dönemde tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli sayısının 29 binden 310 bine, yıllık patent başvurularının ise 414'ten 8 bin 600'ün üzerine çıktığını aktardı.

Yılmaz ayrıca Türkiye'nin bilimsel yayın sayısı bakımından dünya sıralamasında 2002'de 29'uncu sıradayken 2025'te 15'inci sıraya yükseldiğini söyledi.

Başarılı uluslararası öğrenciler için yeni adım

Yılmaz, 2027 yılında başarılı uluslararası öğrencilerin araştırma görevlisi kadrolarına alınmasına yönelik çalışma yürütüldüğünü açıkladı.

Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında yapay zeka, siber güvenlik, bilişim ve çip teknolojileri gibi alanlarda yeni bir doktora modelinin uygulanacağını belirten Yılmaz, ilk etapta 550 genç mezunun merkezi sınavla seçilerek 20 araştırma üniversitesinde doktora ve araştırma görevlisi kadrolarına alınacağını bildirdi.

2026 araştırma üniversiteleri performans sıralaması açıklandı

Programın sonunda 2026 yılı Araştırma Üniversiteleri performans sıralamasında yer alan 30 üniversite açıklandı.

Sıralamada Koç Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi ve ODTÜ'nün ilk üç sırada yer aldığı belirtildi.