1. Haberler
  2. Haberler
  3. Okullar açılmadan önce çocukların uyku düzeni için kritik uyarı

Okullar açılmadan önce çocukların uyku düzeni için kritik uyarı

Tatilde geç saatlerde yatmaya alışan çocukların uyku düzeninin okul başlamadan bir anda değiştirilmemesi gerekiyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Ayberk Özkavaklı, uyku saatlerinin her gün 15-30 dakika erkene çekilmesini ve sabah aynı saatte kalkılmasını önerdi.

Okullar açılmadan önce çocukların uyku düzeni için kritik uyarı
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Okulların açılmasına kısa süre kala çocukların uyku düzeni yeniden gündeme geldi. Tatil döneminde geç saatlere kadar uyanık kalan çocukların okul rutinine geçerken uyku saatlerinin bir gecede değiştirilmesinin doğru olmadığı belirtildi.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Ayberk Özkavaklı, çocukların biyolojik saatinin yeniden okul düzenine uyum sağlaması için yatış ve özellikle sabah kalkış saatlerinin kademeli olarak erkene çekilmesi gerektiğini söyledi.

Uyku saatlerini her gün 15-30 dakika erkene çekin

Tatil sonrası uyku düzeninin bir gecede değiştirilmesinin genellikle işe yaramadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, geçişin aşamalı yapılmasını önerdi.

Özkavaklı, “Çocuğun biyolojik saatinin yeniden uyum sağlaması için yatış ve özellikle sabah kalkış saatlerini kademeli olarak erkene çekmek daha doğru. Her gün 15-30 dakikalık değişiklikler çoğu çocuk için yeterli oluyor. Sabah aynı saatte kalkmak ve günün erken saatlerinde gün ışığı almak da bu geçişi belirgin şekilde kolaylaştırıyor” dedi.

Çocukların uyku ihtiyacı yaşa göre değişiyor

Çocukların günlük uyku ihtiyacının yaşla birlikte değiştiğine dikkat çeken Özkavaklı, 1-2 yaşındaki çocukların 11-14 saat, 3-5 yaş grubunun 10-13 saat, 6-12 yaş grubunun 9-12 saat, ergenlerin ise 8-10 saat uyumasının önerildiğini belirtti.

Uyku süresinin yanı sıra uykunun düzenli ve kaliteli olmasının da önemli olduğunu vurgulayan Özkavaklı, yeterli uykunun özellikle okul çağındaki çocuklarda dikkat, hafıza, öğrenme ve duygusal düzenleme üzerinde doğrudan etkili olduğunu ifade etti.

Uykusuzluk çocuklarda her zaman uyuklama şeklinde görülmüyor

Uyku düzenindeki bozulmanın çocukların okul yaşamını da etkileyebileceğini belirten Özkavaklı, uykunun gün içerisinde öğrenilen bilgilerin işlenmesi ve hafızanın güçlenmesi açısından önemli olduğunu söyledi.

Yetersiz veya düzensiz uyuyan çocuklarda dikkat süresinin kısalabileceğini, konsantrasyon güçlüğü ve öğrenme sorunları yaşanabileceğini aktaran Özkavaklı, çocuklarda uykusuzluğun her zaman erişkinlerde olduğu gibi uyuklama şeklinde ortaya çıkmadığına dikkat çekti.

Özkavaklı, bazı çocuklarda uykusuzluğun tam tersine hareketlilik, huzursuzluk ve dürtüsellik şeklinde kendini gösterebildiğini belirterek, yeterli uykunun okul başarısının önemli bileşenlerinden biri olduğunu söyledi.

Okuldan en az bir hafta önce hazırlık başlayabilir

Çocukların yeni uyku düzenine geçişine okul başlamadan önce başlanmasının süreci kolaylaştırabileceğini belirten Özkavaklı, çoğu çocuk için yaklaşık bir haftalık hazırlığın yeterli olduğunu söyledi.

Tatil boyunca yatış saatinin birkaç saat ileri kaydığı durumlarda ise hazırlığa 10 gün ila 2 hafta öncesinden başlanmasının daha rahat bir geçiş sağlayabileceğini ifade etti.

Amaç çocuğu bir anda erken yatırmak değil, uyku saatlerini küçük adımlarla değiştirmek. Yatış ve kalkış saatlerinin mümkünse her gün küçük aralıklarla erkene çekilmesiyle çocuğun okulun ilk sabahına daha kolay hazırlanabileceği belirtildi.

Gece ekran kullanımı uykuya dalmayı zorlaştırabilir

Tablet, telefon ve televizyon kullanımının özellikle gece geç saatlere kadar sürmesinin çocukların uyku düzenini olumsuz etkileyebileceğini belirten Özkavaklı, bunun iki farklı mekanizma üzerinden gerçekleşebildiğini söyledi.

Ekran ışığının uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen melatonin salgısını geciktirebileceğini ifade eden Özkavaklı, oyun, video ve sosyal medya gibi içeriklerin de çocuğun zihinsel uyarılmışlığını artırabileceğini belirtti.

Bu durumun çocuğun yatağa daha geç gitmesine, uykuya dalmasının uzamasına ve toplam uyku süresinin azalmasına neden olabileceği kaydedildi.

Uyku öncesindeki son bir saat ekransız olmalı

Çocukların uykuya hazırlanabilmesi için yatmadan önceki sürecin sakin geçirilmesi gerektiğini belirten Özkavaklı, ideal olarak uyku öncesindeki son bir saatin mümkün olduğunca ekransız geçirilmesini önerdi.

Telefon, tablet ve televizyonun yatak odasının dışında tutulmasının ailelere yardımcı olabileceğini belirten Özkavaklı, bu sürenin bir yasaklama dönemi olarak değil, çocuğun günün temposundan çıkıp uykuya hazırlandığı bir zaman dilimi olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Kitap okumak, sohbet etmek veya sakin bir aile rutini oluşturmak da ekran kullanımına alternatif olarak önerildi.

Yeterli uykuya rağmen gündüz uykululuk varsa dikkat

Sabah okula kalkmakta zorlanan veya gün içerisinde sürekli uykulu olan çocuklarda öncelikle uyku süresinin değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özkavaklı, yeterli süre uyumasına rağmen sabah çok zor uyanan çocuklarda uyku kalitesinin de sorgulanması gerektiğini söyledi.

Özellikle düzenli horlama, ağızdan soluma, uykuda nefes duraklaması, çok sık uyanma veya huzursuz uyku görülmesi halinde altta yatan bir uyku bozukluğu açısından değerlendirme gerekebileceği uyarısında bulundu.

Hafta sonu uyku saatleri çok fazla değişmemeli

Hafta içi ve hafta sonu arasındaki uyku saatlerinin belirgin şekilde farklılaşmasının çocukların düzenini bozabileceğini belirten Özkavaklı, birkaç saatlik farkın çocuklarda her hafta küçük bir “jet lag” etkisi oluşturabileceğini ifade etti.

Pazar günü öğlene kadar uyuyan bir çocuğun pazar akşamı erken uyumasının ve pazartesi sabahı dinlenmiş şekilde kalkmasının zorlaşabileceğini belirten Özkavaklı, hafta sonlarında bir miktar esneklik olabileceğini ancak yatış ve kalkış saatlerinin hafta içinden çok fazla uzaklaşmaması gerektiğini söyledi.

Özkavaklı, mümkünse hafta içi ile hafta sonu arasındaki farkın 1-2 saati aşmamasının daha sağlıklı olduğunu belirtti.

Her akşam aynı uyku rutini uygulanmalı

Çocukların daha kolay uykuya dalabilmesi için düzenli bir uyku rutini oluşturulmasının önemine dikkat çeken Özkavaklı, rutinin karmaşık olmasına gerek olmadığını söyledi.

Yatmadan 30-60 dakika önce evin temposunun azaltılması, ışıkların biraz kısılması ve ardından pijama giyme, diş fırçalama ve kitap okuma gibi sakin aktivitelerin yapılması önerildi.

Bu tekrarların zamanla çocuk için “artık uyku zamanı geliyor” mesajına dönüştüğünü belirten Özkavaklı, yatak odasının sessiz, karanlık ve rahat olmasının da uykuya geçişi desteklediğini ifade etti.

Sağlıklı uyku yalnızca erken yatmak anlamına gelmiyor

Okullar açılırken ailelerin uyku düzenini yalnızca erken yatma saati üzerinden değerlendirmemesi gerektiğini belirten Özkavaklı, sabah kalkış saati, gün ışığı, fiziksel aktivite, akşam ekran kullanımı ve uyku öncesi rutinin aynı sistemin parçaları olduğunu söyledi.

Ebeveynlerin de uyku konusunda tutarlı davranmasının önemli olduğunu aktaran Özkavaklı, çocuk yatağa gönderilirken evde televizyon ve telefon kullanımının yoğun şekilde devam etmesinin kurallara uyumu zorlaştırabileceğini belirtti.

Okul başlamadan önce uyku düzeninin kademeli olarak oluşturulmasının, okulun ilk haftasının hem çocuk hem de aile açısından daha rahat geçmesini sağlayabileceği ifade edildi.

Okullar açılmadan önce çocukların uyku düzeni için kritik uyarı
0

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

0 Yorum

Henüz onaylı yorum yok.

Giriş Yap

Bir Gazete | İzmir Son Dakika | Güncel Haberler hesabınla yorum ve diğer özelliklere eriş.