Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 17 Ekim’de ülke genelinde düzenlenen ve birçok kentte şiddet olaylarına dönüşen gösterilerin ardından ulusa seslendi. İş yerlerinin yağmalanması, kamu binalarının kundaklanması ve belediyelere yönelik saldırılara tepki gösteren Macron, olayların sorumlularının yargı önünde hesap vermesi gerektiğini vurguladı.

Macron, “Yıkanlar bedelini ödemeli, yağmalayanlar verdikleri zararı karşılamalı. Cumhuriyeti yıkmaya çalışanlar bunun hesabını vermeli” dedi.

Gösteriler sırasında yaşananları kabul edilemez olarak nitelendiren Macron, barışçıl eylemlere katılan vatandaşların şiddet olaylarına karışan kişilerle bir tutulmaması gerektiğini de belirtti.

Kamu binalarına yönelik saldırılara tepki gösterdi

Fransa’nın farklı kentlerinde yaşanan olaylara değinen Macron; Limoges’da belediye binasının, Lyon’da turizm danışma merkezinin ateşe verilmesini, Marsilya’da belediye binasına girilmesini ve Bordeaux’da valinin resmi konutuna düzenlenen saldırıyı örnek gösterdi.

Macron, yaşananların hiçbir gerekçeyle mazur görülemeyeceğini belirterek, “Bu akşam hepimiz öfke ve utanç duyuyoruz. Kentlerimizin sokaklarının bu şekilde tahrip edildiğini görmek tahammül edilemez” ifadelerini kullandı.

Güvenlik güçlerine destek veren Macron, olaylarda yaralananları ve ailelerini de unutmadığını söyledi.

Yeni güvenlik önlemleri devreye girecek

Şiddet olaylarının ardından güvenlik önlemlerinin gözden geçirilmesini isteyen Macron, hükümetten istihbarat ve olayları önceden öngörme konusunda yaşanan eksikliklerin araştırılmasını talep etti.

İçişleri Bakanlığından açık ve şeffaf yanıtlar beklediğini belirten Macron, gerekli görülen durumlarda bazı toplantı ve gösterilerin yasaklanabileceğini açıkladı. Valilerin belediye başkanlarıyla koordineli şekilde kamu binalarını, iş yerlerini ve kentleri korumaya yönelik kararlar alacağını bildirdi.

Macron ayrıca yargı sürecinin kararlılıkla yürütülmesi gerektiğini belirterek, işlenen her suçun uygun bir hukuki karşılığı olması gerektiğini söyledi.

Yağmalanan işletmelere destek verilecek

Şiddet olaylarından etkilenen esnafın ve vatandaşların yalnız bırakılmayacağını belirten Macron, zarar gören işletmelere mümkün olan en kısa sürede yardım ulaştırılması için hükümetin harekete geçeceğini açıkladı.

Başbakan Sébastien Lecornu’nün ertesi gün bir kriz toplantısına başkanlık edeceğini duyuran Macron, siyasi partilere, sendikalara ve meslek örgütlerine de şiddeti açıkça kınama çağrısında bulundu.

Macron, ülkenin gerilimin tırmanmasına değil, düzen ve sükûnete ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Hayat pahalılığı ve akaryakıt fiyatları gündemde

Gösterilerin temelinde hayat pahalılığı, akaryakıt fiyatları ve ekonomik sıkıntılara ilişkin kaygıların bulunduğunu belirten Macron, barışçıl göstericilerin taleplerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Enerji fiyatlarındaki artışa değinen Macron, akaryakıt ve doğal gaz tedarikini güvence altına almak ve enerji piyasalarına yönelik adımlar atmak amacıyla uluslararası girişimlerde bulunduğunu ifade etti.

Hükümetin akaryakıt dağıtıcılarıyla birlikte aldığı kararların vatandaşlara somut biçimde yansıması için çalışıldığını belirten Macron, halkın sonuç beklediğini bildiğini söyledi.

Öğrencilerin talepleri de ele alınacak

Fransa’da lise ve üniversite öğrencilerinin haftalardır sürdürdüğü protestolara da değinen Macron, gençlerin gelecekleri, eğitim koşulları ve toplumda yer edinme konusunda kaygılar yaşadığını dile getirdi.

Öğrencilerin seslerinin önyargısız biçimde dinlenmesi gerektiğini belirten Macron, eğitim alanındaki sorunlara çözüm bulunması için hükümetin öğrenciler, öğretmenler, işverenler, sendikalar ve yerel yönetim temsilcileriyle birlikte çalışacağını açıkladı.

Eğitim Bakanlığının oluşturduğu platforma 100 binden fazla katkı iletildiğini söyleyen Macron, toplumsal taleplere yanıt aranırken kamu düzeninin de korunacağını vurguladı.

Macron’dan cumhurbaşkanlığı seçimi uyarısı

Konuşmasının sonunda yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimine değinen Macron, siyasi tartışmaların şiddet yoluyla gölgelenmemesi gerektiğini söyledi.

Fransa’nın güçlü bir demokrasi olduğunu belirten Macron, ülkenin geleceğine ilişkin görüş ayrılıklarının siyasi partiler, medya, kamuoyu toplantıları ve barışçıl gösteriler aracılığıyla dile getirilmesi gerektiğini ifade etti.

Macron, “Diyaloğa evet, kısa vadeli somut çözümlere ve geleceğe yönelik kararların hazırlanmasına evet. Ancak her türlü şiddete her zaman hayır” dedi.

Gösterilerde bilanço ağırlaştı

Fransa’da hayat pahalılığı, akaryakıt fiyatları ve eğitim sistemindeki sorunlara karşı düzenlenen gösterilere resmi verilere göre 550 bin, organizatörlerin açıklamasına göre ise 800 bin kişi katıldı.

Sarı Yelekliler hareketini yeniden canlandırma çağrılarının da destek bulduğu eylemler, birçok kentte şiddet olaylarına sahne oldu.

İçişleri Bakanı Laurent Nunez’in açıkladığı bilançoya göre, başkent Paris’te 855 kişi olmak üzere ülke genelinde yaklaşık 2 bin kişi gözaltına alındı. Güvenlik güçlerinden 600 kişinin yaralandığı bildirildi.

Paris’teki Magenta Bulvarı’nda bir kişi kalp ve solunum durması sonucu hayatını kaybetti. Paris Savcılığı, ölümün kesin nedeninin belirlenmesi için soruşturma başlatırken, olayın gösterilerde yaşanan şiddetle bağlantısı konusunda henüz açıklama yapılmadı.